Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-442/22 z 30 stycznia 2024 r., orzekł, że w sytuacji gdy pracownik podatnika podatku od wartości dodanej (VAT) wystawił fałszywą fakturę wykazującą VAT, posługując się tożsamością pracodawcy jako podatnika bez jego wiedzy i zgody, pracownika tego należy uznać za osobę wykazującą VAT w rozumieniu tego art. 203, chyba że podatnik ten nie dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań wspomnianego pracownika.
Do tej pory polskie sądy administracyjne wyrażały stanowisko, zgodnie z którym pracodawca ponosi niemal bezwzględną odpowiedzialność za fałszywe faktury, również te wystawione przez nieuczciwych pracowników.
Sprawa spółki
Sprawa dotyczyła spółki będącej podatnikiem VAT, która prowadziła, między innymi, działalność w zakresie sprzedaży detalicznej paliw na stacji paliw. W wyniku kontroli organ podatkowy stwierdził, że przez kilka lat spółka wystawiała faktury na rzecz innych podmiotów niż te, które faktycznie dokonywały transakcji, a które to podmioty bezprawnie odliczyły VAT wskazany na tych fakturach.
W stosunku do nieuczciwej pracownicy kierującej całym procederem wszczęte zostało postępowanie karnoskarbowe. Organ podatkowy nakazał spółce (jako pracodawcy) uregulowanie podatku wynikającego z faktur wskazując, że spółka ponosi odpowiedzialność za działania pracowników. Sąd I instancji podzielił decyzję organu podatkowego, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyraził wątpliwość i przedstawił pytanie Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Zdaniem TSUE, odpowiedzialność podatnika za faktury wystawione przy użyciu jego danych oraz narzędzi nie jest zgodne z intencją ustawodawcy unijnego. Dla zwolnienia podatnika z odpowiedzialności niezbędna jest jednak jego dobra wiara oraz dochowanie należytej staranności, wymaganej w celu kontrolowania działań podwładnych.
W świetle ww. wyroku na znaczeniu dla podatników zyskuje odpowiednie zorganizowanie, wdrożenie i stosowanie w ich przedsiębiorstwach właściwych procedur wewnętrznych zapewniających odpowiedni podział powierzonych obowiązków oraz nadzór nad pracownikami uprawnionymi do wystawiania faktur w imieniu pracodawcy.
KR Group oferuje kompleksowe wsparcie przedsiębiorcom polegające na przygotowaniu odpowiednich regulacji i mechanizmów mających zapewnić podatnikom zachowanie należytej staranności w VAT w toku prowadzonej przez nich działalności.
