Wzory umów w XXI w.
W ostatnich latach obrót gospodarczy w przestrzeni cyfrowej został objęty nową falą regulacji unijnych. Rozporządzenie o usługach cyfrowych (DSA), rozporządzenie o rynkach cyfrowych (DMA) oraz Akt o sztucznej inteligencji (AI Act) nie są już wyłącznie zagadnieniami zarezerwowanymi dla największych podmiotów technologicznych. Coraz częściej wpływają również na codzienną praktykę kontraktową przedsiębiorców, zwłaszcza tych, którzy korzystają z narzędzi cyfrowych, platform internetowych, systemów automatyzacji, danych klientów albo rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji.
Umowy handlowe przygotowane kilka lat temu mogą nie odpowiadać obecnemu modelowi prowadzenia działalności. W wielu wzorcach nadal brakuje postanowień dotyczących korzystania z AI, odpowiedzialności za treści generowane automatycznie, zasad przetwarzania danych w narzędziach zewnętrznych, obowiązków informacyjnych, cyberbezpieczeństwa, transparentności usług cyfrowych albo podziału ryzyk między stronami.
Nie każda firma będzie bezpośrednio objęta wszystkimi obowiązkami wynikającymi z DSA, DMA czy AI Act. Nie zmienia to jednak faktu, że regulacje te coraz częściej wpływają na oczekiwania kontrahentów, standardy compliance, procesy zakupowe i treść umów zawieranych.
Dlaczego warto się tym zainteresować – case study KR Group:
- Spółka technologiczna świadcząca usługi analizy danych dla klientów korporacyjnych posługiwała się umową ramową przygotowaną w 2021 r., która była poprawna w klasycznym ujęciu cywilnoprawnym.
- Umowa nie przewidywała, że w toku wykonywania usług spółka zacznie korzystać z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.
- Klient zażądał informacji o sposobie działania tego narzędzia, zasadach wykorzystania danych, dokumentacji zgodności, zakresie kontroli człowieka nad wynikami oraz odpowiedzialności za ewentualne błędy analizy.
- Obowiązująca umowa nie określała, czy dane mogą być wykorzystywane w zewnętrznym narzędziu technologicznym, kto odpowiada za wynik opracowany przy wsparciu AI, jakie informacje spółka powinna przekazać klientowi i czy klient może sprzeciwić się określonemu sposobowi realizacji usługi.
- W efekcie kolejny etap projektu został wstrzymany, a strony musiały rozpocząć negocjacje aneksu, który dopiero po czasie regulował kwestie istotne dla współpracy.
Najważniejszy krok – weryfikacja
Należy zatem zweryfikować, czy stosowane w Państwa organizacji umowy handlowe odpowiadają aktualnemu modelowi współpracy, w szczególności w zakresie korzystania z danych, AI, systemów zewnętrznych, podwykonawców technologicznych i obowiązków informacyjnych. Dobrze przygotowana umowa nie tylko porządkuje relację z kontrahentem, ale również chroni firmę w sytuacji, gdy technologia zaczyna odgrywać istotną rolę w wykonaniu usługi.
