Czym właściwie jest APA?
Uprzednie Porozumienia Cenowe (APA) to formalne umowy dotyczące ustalania cen transferowych między podatnikiem a organem podatkowym. W ramach APA organ podatkowy akceptuje metodę weryfikacji ceny transferowej stosowanej przez podatnika w transakcjach z podmiotami powiązanymi. Porozumienie to ma formę decyzji administracyjnej, a odpowiedzialnym za jego zawarcie jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej.
Dla przedsiębiorców APA stanowią skuteczne narzędzie ograniczania ryzyka błędnego ustalania cen transferowych oraz ewentualnych sporów z organami podatkowymi.
Innymi słowy, APA jest rodzajem zgody od szefa KAS, która gwarantuje podatnikowi, że jego rozliczenia z podmiotami powiązanymi są prawidłowe, a wysokość kosztów podatkowych nie zostanie zakwestionowana w trakcie kontroli.
APA może dotyczyć okresu od początku roku podatkowego wnioskodawcy, w którym wniosek został złożony i może obowiązywać do pięciu lat. Po tym okresie może zostać odnowione w uproszczonej procedurze, o ile kluczowe elementy porozumienia nie uległy zmianie.
Ważne!
Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy o CIT uprzednie porozumienie cenowe określa w szczególności:
- transakcję kontrolowaną objętą uprzednim porozumieniem cenowym oraz podmioty powiązane uczestniczące w jej dokonaniu;
- profil funkcjonalny podmiotów powiązanych uczestniczących w dokonaniu transakcji kontrolowanej, obejmujący w szczególności pełnione funkcje, ponoszone ryzyka i angażowane aktywa;
- metodę weryfikacji ceny transferowej;
- sposób kalkulacji ceny transferowej;
- założenia krytyczne, na podstawie których przyjęto, że metoda wskazana w pkt 3 w dokładny sposób odzwierciedla cenę transferową;
- zakres indywidualnych informacji do wskazania w sprawozdaniu o realizacji uprzedniego porozumienia cenowego.
Statystyki
Według raportu opublikowanego na stronie Ministerstwa Finansów, na dzień 30 czerwca 2024 roku zawarto[1]:
- 57 porozumień jednostronnych;
- 1 porozumienie dwustronne;
- 1 porozumienie wielostronne.
W sumie aż 59 uprzednich porozumień cenowych zostało zawarte do połowy roku 2024.
Ważne!
W 2023 roku zawarto łącznie 110 APA, z czego 14 dwustronnych, co oznacza wzrost w porównaniu do 2022 roku, kiedy to zawarto 99 takich porozumień, w tym 2 dwustronne. Wzrost ten może świadczyć o rosnącym zainteresowaniu przedsiębiorstw tym narzędziem jako sposobem na minimalizację ryzyka podatkowego oraz unikanie sporów z administracją skarbową. W 2023 roku dominowały jednostronne APA, które stanowiły ok. 85% wszystkich zawartych porozumień. W 2022 roku ich udział wynosił 96%. Jednostronne APA są często wybierane ze względu na prostszą procedurę i krótszy czas trwania w porównaniu do porozumień dwu- i wielostronnych[2].
Ministerstwo Finansów pracuje obecnie nad wydaniem kolejnych 217 decyzji APA w tym 156 jednostronnych oraz 61 dwustronnych[3].
Terminy
Termin zakończenia postępowania w sprawie wydania uprzedniego porozumienia cenowego zależy od rodzaju APA.
Termin dla:
- APA jednostronne: bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania
- APA dwustronne: bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu 12 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania
- APA wielostronne: bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu 18 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania
Niestety, Ministerstwo Finansów nie publikuje danych w zakresie średniego czasu oczekiwania podatników na decyzję APA, co w przypadku wielu podatników stanowi niezwykle ważny czynnik wpływający na to, czy zdecydują się na złożenie wniosku o wydanie decyzji.
Opinia
Dynamiczne umiędzynarodowienie polskiej gospodarki prowadzi do wzrostu liczby postępowań dwu- i wielostronnych, co jest kontynuacją wieloletniego trendu. Krajowa Administracja Skarbowa zauważa, że dynamiczny wzrost zainteresowania APA wynika z możliwości wyłączenia transakcji objętych porozumieniem spod limitowania kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obowiązującym w latach 2018-2021.
Popularność APA rośnie również ze względu na tradycyjną ochronę, jaką zapewnia ten instrument w zakresie wyceny transakcji dla celów podatkowych, eliminacji ryzyka podwójnego opodatkowania oraz preferencji w regulacjach dotyczących cen transferowych. Statystyki pokazują, że zainteresowanie uzyskaniem lub odnowieniem APA nie słabnie. Ze względu na korzyści płynące z zawarcia APA, warto rozważyć złożenie wniosku, zwłaszcza przy transakcjach o istotnej wartości dla podatnika.
Trzeba zauważyć, że większość APA dotyczyła uchylonego już art. 15e CIT. Niemniej jednak należy podkreślić, że nie jest to wyłączna kwestia, którą można uregulować APA. Zawarte w 2022 oraz 2023 roku APA dotyczyły również takich transakcji jak:
- sprzedaż dóbr materialnych do Polski oraz poza Polskę
- świadczenie usług przez podmiot krajowy
- rozliczenia z udziałem zakładu
- restrukturyzacje biznesowe.
W związku z tym, że jest to instrument, który zabezpiecza podatnika przed doszacowaniem dochodu, warto, aby podatnicy zastanowili się nad uregulowaniem w ten sposób ustalonej ceny za transakcje np.: towarowe lub usługowe (np. zarządcze).
[1] https://www.podatki.gov.pl/media/10036/statystyki-apa-na-30-czerwca-2024-roku.pdf
[2] https://www.podatki.gov.pl/media/10095/raport-uprzednie-porozumienia-cenowe-w-posce.pdf
[3] https://www.podatki.gov.pl/media/10036/statystyki-apa-na-30-czerwca-2024-roku.pdf
