skip to Main Content

Urlop wychowawczy a zwolnienie lekarskie: przy kolejnej ciąży lepiej przerwać opiekę nad starszym dzieckiem

Rezygnując z urlopu wychowawczego, ciężarna matka będzie mogła pójść na zwolnienie lekarskie. Pozostanie w domu, ale będzie otrzymywała pieniądze. Zyska też prawo do urlopu wypoczynkowego.

Większe przywileje, jakie prawo daje młodym matkom, powodują, że coraz częściej decydują się one na kolejne dziecko. Bywa, że jeszcze podczas pobytu na urlopie wychowawczym z poprzednim potomkiem spodziewają się kolejnego. Jeśli przyszła matka nie podejmie żadnych kroków, aby wrócić do pracy, nie będzie mogła korzystać z praw, jakie mają inne ciężarne pozostające na etacie (poza zasiłkiem macierzyńskim).

Kto skorzysta
Od 2 stycznia 2016 r. rodzice mogą wykorzystać urlop wychowawczy do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 lat. Tak stanowi art. 186 § 2 kodeksu pracy. Prawo do urlopu wychowawczego przysługuje zatrudnionym rodzicom lub opiekunom dziecka, którzy mają co najmniej sześciomiesięczny staż pracy.

Rodzice mogą z niego korzystać w tym samym czasie. Łączny wymiar nie może jednak przekraczać 36 miesięcy, z czego jeden rodzic może wybrać do 35 miesięcy opieki, gdyż miesiąc musi być wykorzystany przez drugiego rodzica i nie może się on zrzec tego przywileju. Jedyną opcją, gdy cały urlop wykorzysta jeden rodzic, jest: śmierć drugiego rodzica, pozbawienie władzy rodzicielskiej drugiego rodzica bądź ograniczenie lub zawieszenie jego władzy rodzicielskiej. Mówi o tym art. 186 § 9 k.p.

Jakie ubezpieczenia
Wniosek o wychowawczy należy złożyć minimum 21 dni przed datą rozpoczęcia urlopu. Ochrona przed rozwiązaniem umowy zaczyna działać na 21 dni przed startem korzystania z urlopu. To urlop bezpłatny, dlatego można w jego trakcie podjąć dodatkowe zatrudnienie, jeśli nie koliduje to z opieką nad dzieckiem.

Osoba, która podejmie dodatkowe zajęcie, na czas tego zatrudnienia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom z tytułu tej pracy, a nie z racji przebywania na urlopie wychowawczym. Jeżeli zaś przebywająca na urlopie wychowawczym nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie ma innych tytułów do ubezpieczeń, obowiązkowo podlega ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i zdrowotnemu, nie podlega natomiast ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu. Składki na obowiązkowe ubezpieczenia pokrywa wówczas budżet państwa.

Przykład
Pracownica, której udzielono urlopu wychowawczego od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r., pojawiła się w firmie 29 sierpnia ze zwolnieniem lekarskim z kodem B. Czy należy przyjąć to zwolnienie i wypłacić jej wynagrodzenie za czas choroby?

Nie. To, że pracownica zajdzie w ciążę podczas pobytu na urlopie wychowawczym i otrzyma z tego tytułu zwolnienie lekarskie, nie przerywa jej tego urlopu. Aby móc korzystać ze zwolnienia lekarskiego, podwładna powinna złożyć pismo informujące o zamiarze przerwania takiego urlopu.

Przepisy nie określają minimalnego okresu, na który pracownik może wziąć urlop wychowawczy. Ograniczeniem jest tylko liczba części, których zgodnie z art. 186 § 8 k.p. może być maksymalnie pięć. Liczbę części pomniejsza się jednak o  części urlopu rodzicielskiego wykorzystanego w terminie późniejszym niż bezpośrednio po wybranej części urlopu rodzicielskiego.

Wcześniejszy powrót

Urlop wychowawczy można przerwać w każdym czasie za zgodą pracodawcy bądź złożyć pisemny wniosek minimum 30 dni przed planowaną datą powrotu do pracy. Takie rozwiązanie jest dla ciężarnej zdecydowanie korzystne, ponieważ rezygnując z urlopu wychowawczego, będzie mogła pójść na zwolnienie lekarskie. Przez to nadal pozostanie w domu, a będzie otrzymywała pieniądze.

Będą wakacje
To nie jedyna korzyść. Skracając wychowawczy, pracownica nabędzie prawo do urlopu wypoczynkowego za okres od powrotu do końca roku kalendarzowego. W myśl art. 1551 § 1 pkt 2 w powiązaniu z art. 1552 § 1 k.p. pracownikowi powracającemu do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej miesiąc urlopie wychowawczym, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze proporcjonalnym do okresu:

  • pozostałego do końca danego roku kalendarzowego – przy zatrudnieniu na czas nie krótszy niż do końca roku kalendarzowego,
  • zatrudnienia w danym roku kalendarzowym – przy zatrudnieniu na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego.

Przykład
Pracownica z poprzedniego przykładu złożyła wniosek o skrócenie urlopu wychowawczego i powrót do pracy od 1 września. Pracodawca przyjął wniosek. Po powrocie do pracy będzie jej przysługiwał urlop wypoczynkowy za cztery miesiące 2016 r. Gdyby pozostała na urlopie wychowawczym do końca roku, nie nabyłaby prawa do urlopu wypoczynkowego za 2016 r.

Justyna Niedzielska, Rzeczpospolita, 27.08.2016

Back To Top