skip to Main Content

Odsetki w ramach kary umownej to nie koszt dla spółki – wyrok NSA

W opinii NSA odsetki od zobowiązań uregulowanych po terminie ich płatności, w opisanym stanie faktycznym nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Uzasadnieniem jest to, że konieczność ich zapłaty była efektem zaniedbań podatnika, które zostały wcześniej stwierdzone przez sąd arbitrażowy.

Z treści omawianego wyroku wynika, że należy rozróżnić szkody powstałe w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania wskutek okoliczności, za które podatnik nie ponosi odpowiedzialności, od szkód będących konsekwencją zaniedbań podatnika lub działań podjętych wbrew umownym postanowieniom i nieznajdujących oparcia w przepisach prawa. W pierwszym przypadku poniesione wydatki będą kosztem uzyskania przychodu. Natomiast w drugim, koszty te nie będą podatkowe. Dla sądu fakt poniesienia wydatku w związku z prowadzoną działalnością nie jest decydujący dla uznania go za koszt uzyskania przychodu.

Oczywiste jest, że negatywne skutki działań nieracjonalnych i z gruntu skazanych na ekonomiczne niepowodzenie nie powinny obciążać skarbu państwa. Przy czym należy zadać pytanie, czy urzędnicy i sędziowie powinni oceniać skalę zaniedbań podatnika i błędy popełnione przez niego w ocenie sytuacji, z perspektywy czasu oraz zmiany warunków rynkowych.

Interesujące jest także to, że w uzasadnieniu komentowanego wyroku NSA przedstawiono krótki wykład na temat wykładni prawniczej norm o charakterze wyjątków w prawie podatkowym (odnosząc się do wnioskowań a fortiori czy per analogiam), choć można uznać można, że sam sąd, dokonując wykładni prawa, oparł się o zasadę słuszności, której próżno szukać w ustawie o CIT.

Chcąc zaliczyć wydatek do kosztów uzyskania przychodów podatnicy powinni każdorazowo przeanalizować celowość poniesionego wydatku, właściwie go udokumentować oraz zweryfikować czy nie został wymieniony w katalogu wydatków z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Ponadto, każdorazowo powinno się uwzględnić, czy poniesiony wydatek nie jest przypadkiem wynikiem zaniedbań podatnika.

Komentarz Moniki Smagi, starszej specjalistki podatkowej w KR Group, w dzienniku „Rzeczpospolita”.

Back To Top