skip to Main Content

Odliczenie VAT – prewspółczynnik

Z dniem 1 stycznia 2016 r. zacznie obowiązywać nowy przepis, regulujący kwestie odliczania podatku od towarów i usług (dalej: „podatek VAT”), w przypadku zakupów wykorzystywanych przez podatnika jednocześnie do czynności dotyczących działalności gospodarczej i czynności pozostających poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”), w przypadku braku możliwości zastosowania bezpośredniej alokacji dokonanych zakupów do każdej z aktywności podatnika. Z literalnego brzmienia art. 86 ust. 2a ustawy o VAT obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. wynika, że powyższe przepisy nie odnoszą się do czynności, które w ogóle nie są związane z działalnością gospodarczą. Powyższy wniosek potwierdza odpowiedź Ministra Finansów z dnia 27 stycznia 2015 r. na interpelację nr 30157, w której organ wskazał, że: „Obowiązek wydzielenia podatku naliczonego przy zastosowaniu ww. prewspółczynnika dotyczy bowiem tylko wąskiej grupy podatników, którzy poza działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT wykonują również działalność nieobjętą systemem VAT (np. jako organ władzy publicznej), i nie jest możliwe bezpośrednie przyporządkowanie podatku należnego do każdego z tych typów działalności”. Przepisy ustawy o VAT obowiązujące do 31.12.2015 r. nie regulują kwestii tzw. prewspółczynnika, a praktyka opiera się na tezie uchwały NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 24.10.2011 r., sygn. IFPS 9/10, zgodnie z którą, w przypadku dokonywania sprzedaży wyłącznie opodatkowanej i nieopodatkowanej (pozostającej poza zakresem ustawy o VAT) bez możliwości dokonania alokacji bezpośredniej – jest możliwe dokonanie pełnego odliczenia podatku VAT od dokonanych zakupów. Kierując się uzasadnieniem do zmian w ustawie o VAT, intencją Ustawodawcy do wprowadzenia przepisów dot. prewspółczynnika nie było ograniczenie prawa do odliczenia podatku naliczonego u wszystkich podatników, lecz nowelizacja wymierzona jest w konkretne podmioty, które prowadzą inną działalność niż gospodarcza (np. organy publiczne). Dodatkowo, mając na uwadze racjonalność ustawodawcy należy mieć nadzieję, iż organy podatkowe nie będą w praktyce prezentować wykładni rozszerzającej tych przepisów poprzez próbę ich zastosowania również do podatników prowadzących wyłącznie działalność gospodarczą.

Od 01.01.2016 r. w przypadkach, kiedy zakupy dotyczyć będą działalności gospodarczej podatnika (opodatkowanej jak i zwolnionej) oraz działalności/czynności, które nie są zawiązane z działalnością gospodarczą, podatnik tak jak dotychczas będzie obowiązany do dokonania alokacji bezpośredniej czyli ustalenia, która część wydatków dotyczy działalności opodatkowanej, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu. Dopiero w sytuacji, gdy alokacja bezpośrednia nie będzie możliwa (np. w przypadku kosztów ogólnych) podatnik w pierwszym kroku będzie obowiązany dokonać podziału VAT naliczonego dotyczącego działalności gospodarczej i niezwiązanej z działalnością gospodarczą poprzez zastosowanie tzw. prewspółczynnika i w drugim kroku, jeśli w działalności gospodarczej oprócz sprzedaży opodatkowanej będzie występować sprzedaż zwolniona zastosować tak jak dotychczas współczynnik. Zasady obliczania proporcji nie uległy zmianie. W przypadku prewspółczynnika, Ustawodawca podaje kilka sposobów jego kalkulacji, przy czym sposób określenia prewspółczynnika powinien jak najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Przykładowe metody kalkulacji prewspółczynnika

  1. Licznik: średnioroczna liczba osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą; Mianownik: ogólna średnioroczna liczba osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
  1. Licznik: średnioroczna liczba godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą; Mianownik: ogólna średnioroczna liczba godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością
  1. Licznik: roczny obrót z działalności gospodarczej; Mianownik: roczny obrót z działalności gospodarczej powiększony o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
  1. Licznik: średnioroczna powierzchnia wykorzystywana do działalności gospodarczej; Mianownik: ogólna średnioroczna powierzchnia wykorzystywana do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

 

Katarzyna Konecka-Litkowiec, Senior Tax Specialist

Back To Top