skip to Main Content

Newsletter KR Group 08/2016

W numerze:

Pobierz

 

PODATKOWA „PIĄTA KOLUMNA”

4 czerwca 2016 r. opublikowana w Dzienniku Ustaw została ustawa z 13 kwietnia 2016 r. o zmianie ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 780).

Nie pierwszy to, niestety, przykład, gdy pod sztandarami walki z „szarą strefą” przemyca się legislacyjnego bubla, który wprowadzi więcej szkody niż pożytku.

O ile przepis art. 3 omawianej ustawy nie budzi zastrzeżeń – ustawodawca postanowił, i słusznie, zmienić przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i obniżyć limit wartości transakcji, dla których dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z działalnością gospodarczą następować winno za pośrednictwem rachunku bankowego (z dotychczasowych 15000 EUR na 15000 PLN) o tyle interwencja legislacyjna w regulacje ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych już budzi konsternację.

W myśl nowego przepisu art. 15d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (podobnie – art. 22p ust. 1 ustawy o PIT), „Podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów koszty w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584, z późn. zm.) została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego”. Z kolei, w myśl ust. 2 cytowanego przepisu „W przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego, podatnicy:

  1. zmniejszają koszty uzyskania przychodów albo
  2. w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów – zwiększają przychody
    • w miesiącu, w którym została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego”.

Z początkiem 2016 r. przestała – na szczęście – obowiązywać szczególnie uciążliwa regulacja dotycząca obowiązkowej korekty poniesionych, a nieuregulowanych w odpowiednim terminie, kosztów uzyskania przychodu.

Czyżby więc, „dobrą zmianę” w systemie podatkowych spróbowano uczynić jeszcze bardziej „lepszą”?

Lektura wprowadzonych zmian do ustaw podatkowych, prowadzi do konieczności zadania podstawowego pytania: a co z takimi wydatkami, które nie zostaną przed podatnika uregulowane gotówką, ani przelewem bankowym?

Co z wydatkami uregulowanymi poprzez potrącenia, co ze skapitalizowanymi odsetkami od kredytów i pożyczek, co wreszcie z odpisami amortyzacyjnymi od środków trwałych wniesionych do spółki aportem, czy też darowanych podatnikowi PIT?

Mankamenty te wytknięte zostały w trakcie konsultacji społecznych przez Związek Banków Polskich (niestety – tylko przez ten związek). Stanowisko Ministerstwa Finansów przechodzi najśmielsze oczekiwania praktyków. Zdaniem Ministra Finansów uwaga jest niezasadna, bowiem „Przepisy art. 22 ustawy SDG odnoszą się do płatności gotówkowych/bezgotówkowych, a nie do regulowania zobowiązań (które to pojęcie ma szerszy zakres). W przypadku płatności może ona być dokonana w formie gotówkowej lub bezgotówkowej. Jeżeli zatem ma miejsce uregulowanie lub wygaśnięcie zobowiązania z innych powodów niż dokonanie płatności, wówczas omawianych przepisów nie stosuje się”.

O tempora, o mores! Czyż właśnie nie w ten sposób powinny być rozstrzygane wszelkie wątpliwości interpretacyjne? Piąta kolumna „Zestawienia uwag” służyłaby podatnikom o wiele lepiej niż pięciu Dyrektorów Izb Skarbowych.

Jeśli nadto, weźmie się pod uwagę poruszane niedawno kontrowersje wokół zastosowania art. 87 ust. 6 ustawy o VAT, a więc możliwości aplikowania o zwrot VAT w terminie 25 dni (zamiast 60 dni) w przypadku uregulowania faktur zakupowych na przykład poprzez potrącenie, można się zastanowić, po co nam Naczelny Sąd Administracyjny?

KOMPENSATY MOŻNA BEZ OGRANICZEŃ WRZUCIĆ W KOSZTY

Nowelizacja przepisów dotyczących podatków dochodowych wzbudziła wśród podatników wątpliwości związane z uzależnieniem możliwości uznania za koszty podatkowe wydatków od sposobu uregulowania.

Konsternację wzbudził nie tylko nowy art. 15d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz tożsamy art. 22p ustawy z o podatku dochodowym od osób fizycznych w powiązaniu z art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ale również brak definicji rachunku płatniczego.

Przepisy obowiązujące od 01.01.2017 r. (przy uwzględnieniu przepisów przejściowych) jednoznacznie wskazują, że podatnicy nie będą mogli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji związanej z działalnością gospodarczą przekraczającej wartość 15000 PLN została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Klasyfikacja różnych form regulowania zobowiązań przez Ministerstwo Finansów, jak i podległych mu Naczelników Urzędów Skarbowych, jako tych dokonanych za pośrednictwem rachunków bankowych, zmieniała się na przestrzeni ostatnich lat kilkukrotnie. Problem do tej pory dotyczył głównie podatku VAT, a w szczególności kompensaty i możliwości uzyskania zwrotu podatku VAT w 25 dni oraz kart kredytowych/płatniczych a obowiązku ewidencjonowania transakcji za pomocą kasy fiskalnej. Kłopot sprawiały też opcje płatności wykorzystywane do przekazywania pieniędzy takie jak na przykład: PayPal, PayU, PayByNet.

Jednak tym razem MF w opublikowanej w 13.10.2016 r. informacji prasowej udzieliło wskazówki, co należy rozumieć pod pojęciem „płatność za pośrednictwem rachunku płatniczego”.

Z powyższego komunika wynika jednoznacznie, że instrumenty płatnicze, związane z rachunkami płatniczymi, takimi jak m.in. karty płatnicze, PayPal, PayU itp., będą spełniały wymóg art. 22 Ustawy.

Dodatkowo MF podkreśliło, że regulacje art. 15 d Ustawy CIR i art. 22p Ustawy PIT nie znajdą zastosowania do innych form regulowania (wygasania) zobowiązań, takich jak m.in. kompensata (potrącenie), czy wymiana barterowa, gdyż te czynności nie mogą być utożsamiana z płatnością.

Powyższe stanowisko potwierdzają wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach interpretacje z 07.10.2016 r. nr 2461-IBPB-1-3.4510.824.2016.1.SK i 2461-IBPB-1-2.4510.772.2016.1.AK.

Dla podatników oznacz to jedno – poniesione koszty, w związku z nabytymi usługami bądź towarami, będą stanowić koszt uzyskania przychodu w przypadku uregulowania zobowiązania w stosunku do kontrahenta w formie kompensaty.

To samo dotyczy podmiotów gospodarczych należących do jednej grupy kapitałowej, a rozliczających się w ramach nettingu (kompensaty wzajemne).

Podsumowując, reakcja Ministerstwa, na wątpliwości podatników, które pojawiły się w związku z kolejną nowelizacją ustaw o podatkach dochodowych, powinna zostać odebrana pozytywnie.

Jednak równocześnie polski podatnik musi pamiętać, że informacje i broszury wydawane przez Ministerstwo Finansów nie stanowią prawa, co w konsekwencji oznacza, że go nie chronią w przypadku sporu z organami podatkowymi. Ponadto należy także wziąć pod uwagę, że MF nie jednokrotnie w przeszłości zmieniało już swoje stanowisko w różnych kwestiach podatkowych.

Biorąc pod uwagę powyższe, jak i ciągłe pojawianie się nowych rozwiązań technologicznych, a co za tym idzie form regulowania zobowiązań, sugerujemy, w celu zabezpieczenie swojego interesu, wystąpienie z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji.

FORMALNE UCHYBIENIA W DOKUMENTOWANIU TRANSAKCJI PO STRONIE SPRZEDAWCY NIE POZBAWIAJĄ NABYWCY PRAWA DO ODLICZENIA NALICZONEGO PODATKU VAT – WYROK TSUE Z 15 WRZEŚNIA 2016 R. [SYGN.C-516/14]

Sprawa rozstrzygana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczyła spółki portugalskiej, która odliczyła naliczony podatek VAT z 4 faktur za nabyte usługi prawne. Organ podatkowy zakwestionował dokonane przez Spółkę odliczenie podatku VAT ze względu na niewystarczający jego zdaniem opis usług znajdujący się na fakturach. Kancelaria prawna na wystawianych przez siebie fakturach posługiwała się, bowiem opisem – „usługi prawne wykonane [od konkretnej daty] do dnia dzisiejszego” lub „usługi prawne wykonane do dnia dzisiejszego”.

W związku z zakwestionowaniem prawa do odliczenia Spółka przekazała organowi podatkowemu dodatkowe dokumenty zawierające bardziej szczegółowy opis spornych usług prawnych. Mimo to władze skarbowe nadal utrzymywały, brak prawa do odliczenia, argumentując swoje stanowisko tym, że przedłożone dokumenty, które potwierdzają [uzupełniają] brakujące elementy na fakturach, nie są dokumentami równoważnymi z fakturami. Finalnie sprawa trafiła do sądu, który skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Trybunał orzekając odniósł się do podstawowej zasady systemu VAT tj. zasady neutralności, która zasadniczo nie podlega ograniczeniu, a jej zachowanie wymaga, by prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT zostało przyznane już w razie spełnienia podstawowych wymagań, nawet jeśli podatnicy nie spełnili niektórych wymagań formalnych. W konsekwencji, jeżeli organy podatkowe posiadają informacje niezbędne do ustalenia, że spełnione są przesłanki materialne tj. związek zakupu z działalnością opodatkowaną, to nie mogą wprowadzać dodatkowych warunków w zakresie przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia podatku VAT. Warunki te mogłyby, bowiem w efekcie praktycznie uniemożliwić skorzystanie przez podatnika z prawa do odliczenia.

TSUE zwrócił uwagę, że ciężar dowodu związku zakupu z działalnością opodatkowaną należy do podatnika, ale organy podatkowe nie mogą ograniczyć się do zbadania samej faktury, ale muszą wziąć pod uwagę wszystkie dodatkowe informacje dostarczone przez podatnika, które prowadzą do ustalenia lub wykluczenia prawa do odliczenia bez względu na wymogi formalne. Tym samym nie mogą odmówić prawa do odliczenia podatku VAT tylko na tej podstawie, że faktura nie spełnia przesłanek wynikających z Dyrektywy VAT 2006/112/WE, jeżeli dysponują wszystkimi informacjami do zbadania, że spełnione są przesłanki materialne [związek z działalnością opodatkowaną] dotyczące prawa do odliczenia.

Trybunał wskazał, na jeszcze jedną kwestię a mianowicie, że za nieprzestrzeganie wymogów formalnych mogą zostać wprowadzone sankcje, ale ich wprowadzenie nie może wpływać na prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT.

Biorąc pod uwagę, że TSUE orzekając nie odniósł się do prawa portugalskiego, ale do Dyrektywy VAT, takie same zasady co do powyższego obowiązują także w przypadku polskiej ustawy o podatku od towarów i usług.

OSTATNIE ORZECZENIA PODATKOWE

Aport to zbycie, musi być podatek

Obowiązująca do końca 2016 r. reguła ustalania dochodu z tytułu objęcia udziałów w zamian za wkład niepieniężny jest nadużywana w kreowaniu schematów optymalizacji podatkowej. Przede wszystkim poprzez wnoszenie aportem wartości niematerialnych i prawnych oraz papierów wartościowych. Tak Ministerstwo Finansów uzasadnia zmiany, które wchodzą w życie 1 stycznia 2017 r. Po nowelizacji wspólnik wnoszący aport do spółki kapitałowej będzie musiał wykazać przychód od jego wartości. Do końca tego roku przychodem jest wartość nominalna udziałów.

Udzielenie 97 pożyczek wyklucza sporadyczność

Cykliczne wsparcie finansowe dla podmiotów powiązanych kapitałowo nie może być uznane przez spółkę za czynność poboczną wobec jej głównej działalności. Wartość obrotu z ich tytułu winna być uwzględniona przy kalkulacji proporcji sprzedaży decydującej o zakresie prawa do odliczenia VAT. Tak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2016 r.

Faktura bez NIP nabywcy też jest ważna

Braki formalne otrzymanego od sprzedawcy dokumentu nie pozbawiają prawa do odliczenia VAT od zakupów. Aby odliczyć podatek naliczony, zakupy muszą być związane z opodatkowaną działalnością, a faktura powinna odzwierciedlać rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. Braki formalne nie wykluczają odliczenia. Tak wynika z interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy.

Back To Top