skip to Main Content

Newsletter KR Group 14/2017

W numerze:

Pobierz

 

ODWROTNE OBCIĄŻENIE, A PRAWO DO ODLICZENIA PODATKU VAT. USTAWA VAT VS. DYREKTYWA VAT

W dniu 29 września 2017 roku w krakowskim WSA zapadł pierwszy wyrok (I SA/Kr 709/17) orzekający o niezgodności z Dyrektywą VAT polskich przepisów, dotyczących ograniczenia prawa do odliczenia podatku VAT dla transakcji, dla których podatnikiem jest odbiorca.

Zgodnie z przepisami art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. b oraz pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego dla transakcji, dla których podatnikiem jest odbiorca powstaje, pod warunkiem, że podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu tych transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek, nie później niż w terminie 3 miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy. W przeciwnym razie podatnik może odpowiednio zwiększyć kwotę podatku naliczonego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w odniesieniu do którego nie upłynął jeszcze termin do złożenia deklaracji podatkowej (art. 86 ust. 10i ustawy VAT), tzn. „ na bieżąco”.

Przykład:

Data powstania obowiązku podatkowego 07.04.2017 07.04.2017 07.04.2017
Data sporządzenie korekty deklaracji VAT-7 za 04.2017 r. 17.07.2017 15.10.2017 26.10.2017
Miesiąc ujęcia należnego podatku VAT 04.2017 04.2017 04.2017
Miesiąc ujęcia naliczonego podatku VAT 04.2017 09.2017 10.2017

 

WSA w Krakowie, w uzasadnieniu do powyższego wyroku, zwrócił uwagę na dwie istotne kwestie dotyczące podatku VAT, o których zapomniał polski ustawodawca:

  1. zasadę neutralności – podatnik nie może ponosić faktycznie ekonomicznego ciężaru podatku VAT, poprzez realizację prawa do odliczenia podatku naliczonego,
  2. zasadę proporcjonalności – środki zastosowane do realizacji danego celu muszą być do tego właściwe oraz powinny w najmniejszym stopniu ograniczać realizację praw podatników, nie wykraczając poza to, co niezbędne do ich osiągnięcia.

W związku z powyższym, w omawianym wyroku WSA uznał, że „(…) regulacje polskiej ustawy o VAT w zakresie przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie a w szczególności art. art. 86 ust.10b i 10i ustawy, uznać należy za sprzeczne z zasadami ustawodawstwa unijnego i powszechnie akceptowanym sposobem jego wykładni”, gdyż „(…) wprowadzają bowiem automatyczne przesunięcie w czasie prawa do odliczenia i związaną z tym konieczność zapłaty odsetek za zwłokę z przyczyn czysto formalnych, bez względu na brak wystąpienia w danej transakcji jakiegokolwiek ryzyka oszustwa podatkowego lub świadomego nadużycia prawa.”

Podsumowując, w przypadku następujących transakcji:

  1. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (dalej: WNT),
  2. import usług,
  3. dostawy z montażem,
  4. inne zakupy krajowe, dla których podatnikiem jest nabywca, np.: usługi budowalne,

podatnikowi powinno przysługiwać takie same prawo do odliczenia podatku VAT, jak miało to miejsce w okresach sprzed wprowadzenia powyżej umawianych przepisów 1. stycznia 2017 roku. Powyższe stanowisko powinno dotyczyć nie tylko zniesienia ograniczenia czasowego na dokonanie korekty danego okresu, ale również obowiązku posiadania faktury dla transakcji WNT w okresie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy.

KR Group aktywnie wspiera swoich klientów w przygotowywaniu wniosków o interpretację w powyższym zakresie, jak również podczas przygotowania skarg i reprezentowania przed sądem. Jesteśmy przygotowani merytorycznie do wparcia Państwa działań w sytuacjach, gdy podobny problem wyniknie w toku prowadzonej działalności.

PRAWO NABYWCY DO PODATKU NALICZONEGO WYNIKAJĄCEGO Z FAKTURY OD PODMIOTU NIEAKTYWNEGO

W dniu 19 października 2017 roku zapadł, bardzo ciekawy i istoty również dla polskich podatników, wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako „TSUE”). Przedmiotem sprawy, oznaczonej sygnaturą C-101/16, było pytanie prejudycjalne zadane przez sąd rumuński, w kwestii zgodności z prawem europejskim regulacji krajowych dot. odmowy prawa do podatku naliczonego wynikającego z faktur od podmiotu „nieaktywnego”.

Z przedstawionego w wyroku stanu faktycznego wynika, iż obowiązujące w Rumuni od roku 2007 regulacje są niezgodne z podstawowymi zasadami podatku VAT, zwłaszcza z zasadą neutralności oraz zasadą proporcjonalności. Z drugiej strony TSUE podkreślił iż obowiązkiem państwa członkowskiego jest wprowadzenie regulacji mających na celu usprawnienie działania systemu VAT. Wykorzystanie ogólnodostępnego portalu rządowego oraz obligowanie podatników do stosowania się do zamieszczonych tam danych jest realizacją tego obowiązku. Podstawą orzeczenia stała się regulacja krajowa, która ostatecznie odmawia nabywcy prawa do podatku naliczonego, nawet w przypadku późniejszego wykreślenia kontrahenta z rejestru nieaktywnych podmiotów). TSUE zwrócił uwagę, iż uczciwie działający podmiot nie może na gruncie rumuńskiego prawa krajowego w żaden sposób udowodnić, iż zawarta przez niego transakcja nie spowodowała uszczuplenia środków publicznych i nie miała charakteru przestępczego. W wyroku podkreślono również, iż organy nie mogą oczekiwać od podatnika kompleksowego weryfikowania każdego dostawcy. Działania podatnika powinny ograniczyć się do racjonalnego działania mającego na celu upewnienie się, że dokonywana transakcja nie miała na celu przestępstwa podatkowego. Sprawą nadrzędną w odniesieniu do prawa do podatku naliczonego, jest pierwszeństwo wymogów materialnych – czyli czy dana transakcja faktycznie miała miejsce, kwestie dopełnienia wymogów formalnych nie mogą służyć odmowie tego prawa.

Wyrok ten powinien zostać ze szczególnym zainteresowaniem przeanalizowany przez Ministerstwo Finansów, które przypomnijmy, pracuje obecnie nad nowymi regulacjami dotyczącymi należytej staranności nabywcy. Zwłaszcza w odniesieniu do prawa nabywcy do podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez podatnika wykreślonego z rejestru czynnych podatników. Obecnie często można zaobserwować stanowisko prezentowane przez ograny skarbowe, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez wykreślonych podatników VAT u nabywcy nie powstaje. Wątpliwości dotyczą również prawa do podatku naliczonego po przywróceniu wystawcy do rejestru czynnych podatników, oraz momentu w jakim prawo to powstało.

Dokonując oceny zapadłego wyroku należy pamiętać, iż dotyczył on rumuńskiego prawa krajowego i nie będzie miał on natychmiastowego przełożenia na polskie przepisy podatku od towarów i usług. Pewnym jednak jest, iż orzeczenie to jest kolejnym potwierdzeniem fundamentalnych zasad podatku VAT, czyli neutralności podatku dla podmiotu wykorzystującego nabywane usługi i towary do własnych czynności opodatkowanych, oraz zasady proporcjonalności środków wprowadzanych do przepisów krajowych w celu ochrony systemu ściągalności podatku VAT.

OPODATKOWANIE WARTOŚCI UDZIAŁÓW LUB AKCJI OBJĘTYCH ZA WKŁAD PIENIĘŻNY (zamiar czy błąd resortu?)

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT przychodem wnoszącego do spółki wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część jest jego wartość określona w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku w innym dokumencie o podobnym charakterze. Jeżeli wartość ta jest niższa od jego wartości rynkowej albo nie zostanie ona określona w statucie, umowie spółki albo innym dokumencie o podobnym charakterze – przychodem będzie wartość rynkowa takiego wkładu określona na dzień przeniesienia własności jego przedmiotu wkładu. Art. 15 ust. 1j ustawy o CIT wskazuje, co jest kosztem przy wniesieniu aportu, czyli wkładu niepieniężnego (innego niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część) na dzień objęcia tych udziałów lub akcji.

Od 1 stycznia 2018 roku, przychodem stanie się „wartość wkładu określona w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku wartość wkładu określona w innym dokumencie o podobnym charakterze”. A zatem niezależnie czy wkład objęty zostanie w zamian za wkład niepieniężny czy też gotówkę, rozpoznanie przychodu odbędzie się na tych samych zasadach.

Zdaniem doradców podatkowych zmiana w art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT to ewidentny błąd ustawodawcy. Zakłada bowiem opodatkowanie wszelkich wkładów do spółek kapitałowych – nie tylko, jak dziś, niepieniężnych (czyli np. w postaci maszyn i urządzeń), ale i pieniężnych.

Skutkiem takiej zmiany regulacji będzie konieczność rozpoznania:

  1. operacji objęcia udziałów/akcji w zamian za wkład gotówkowy (dla transakcji gdzie wartość emisyjna jest równa cenie objęcia, transakcja będzie neutralna podatkowo), oraz
  2. ewentualnej transakcji zbycia udziałów, gdzie rozpoznany będzie jedynie przychód, bez kosztów jego uzyskania.

Dodatkowo, mając na uwadze brzmienie art. 12 ustawy o CIT, można przypuszczać, że organy podatkowe będą dążyły do uznania, że w przypadku sprzedaży udziałów objętych w zamian za wkład gotówkowy, przychodem będzie cena z umowy sprzedaży, co w rezultacie doprowadzić będzie mogło do podwójnego opodatkowania tego samego przychodu (raz w momencie objęcia udziałów, drugi raz, w momencie ich sprzedaży).

Nowelizacja oczekująca już tylko na podpis Prezydenta wzbudziła szereg wątpliwości po stronie Doradców i nie rozwiały jej wyjaśnia Ministerstwa Finansów, że przychód powstanie wyłącznie
w przypadku wniesienia do spółki lub spółdzielni wkładu niepieniężnego. Literalne brzmienie nowych przepisów nie pozwala na bezkrytyczne przyjęcie stanowiska Ministerstwa.

ZMIANY 2018: ŹRÓDŁA PRZYCHODÓW W PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB PRAWNYCH

Kontynuując temat zmian w podatkach dochodowych, które wejdą w życie od 2018 roku, koniecznie trzeba zwrócić uwagę na wprowadzenie podziału źródeł przychodów dla podatników CIT. Do tej pory, składając deklarację CIT-8, podatnicy łączyli wszystkie przychody osiągnięte w danym roku oraz wszystkie koszty uzyskania przychodów, bez względu na to, czy zdarzenia te dotyczyły działalności operacyjnej, finansowej, czy też inwestycyjnej.

Nowelizacja ustawy o CIT zakłada wyodrębnienie dwóch źródeł przychodów:

  1. przychody z zysków kapitałowych
  2. oraz pozostałe przychody.

Do przychodów z zysków kapitałowych zaliczać będziemy między innymi:

  1. Przychody z udziału w zyskach osób prawnych (takie jak dywidendy, dochody z funduszów inwestycyjnych, przychody z umorzenia akcji, z wystąpienia wspólnika ze spółki, wartkość majątku polikwidacyjnego, odsetki od pożyczki partycypacyjnej, wartość niepodzielonych zysków;
  2. Przychody z tytułu wniesienia aportu do spółki będącej podatnikiem CIT;
  3. Przychody ze zbycia udziałów/akcji oraz przychody osiągnięte w wyniku wymiany udziałów;
  4. Przychody ze zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną;
  5. Przychody ze zbycia wierzytelności wynikających z przychodów zaliczanych do zysków kapitałowych;
  6. Przychody z praw majątkowych (licencji) za wyjątkiem licencji bezpośrednio związanych z przychodami operacyjnymi;
  7. Przychody z papierów wartościowych i instrumentów finansowych (za wyjątkiem pochodnych instrumentów finansowych służących zabezpieczeniu transakcji związanych z działalnością operacyjną).

Należy zwrócić uwagę, że konsekwencją wprowadzenia dwóch odrębnych źródeł przychodów (zyski kapitałowe i pozostałe przychody), będzie konieczność przypisywania również kosztów uzyskania przychodów – odpowiednio do działalności generującej zyski kapitałowe i do pozostałej działalności.

Przy czym, w przypadku wydatków, których nie będzie można przypisać bezpośrednio do żadnego z powyższych źródeł, podatnik będzie zobowiązany do zastosowania tak zwanego „przychodowego klucza podziału kosztów” – a więc wydatki, których nie będzie można wprost przypisać do żadnego ze źródeł, będą zaliczane do kosztów podatkowych obu źródeł w proporcji, w jakiej przychody danego źródła pozostają do kwoty przychodów ogółem.

Trzeba również pamiętać, iż ustawa zmieniająca zakłada również wprowadzenie zakazu kompensaty strat podatkowych pomiędzy źródłami przychodów. Przykładowo więc, jeżeli podatnik osiągnie dochód ze źródła zysków kapitałowych, a w tym samym roku poniesie stratę na działalności operacyjnej, to w rezultacie, zobowiązany będzie zapłacić podatek od dochodu z zysków kapitałowych, bez uwzględnienia straty podatkowej poniesionej w tym samym roku.

Podobnie, strata poniesiona w danym źródle przychodów, będzie mogła być rozliczona w następnych pięciu latach podatkowych – jedynie jednak w zakresie dochodów z tego samego źródła.

Etap legislacyjny: Ustawa oczekuje na publikację.

Back To Top